Wie zich het maken van chocolade voorstelt, denkt aan vloeiende chocolade, draaiende molenstenen, vormen die gevuld worden. Het sorteren van de bonen hoort niet bij die beelden. Toch is het een van de stappen die we in het atelier het meest serieus nemen.
Wanneer een partij aankomt, kijken we eerst naar wat we echt voor ons hebben. De zakken bevatten bonen die geoogst, gefermenteerd, gedroogd, vervoerd en meermaals behandeld zijn. Zelfs als de selectie bij de herkomst zorgvuldig was, is een zak nooit een volkomen homogeen geheel.
Wat we eruit halen
Eerst wat geen cacao is: de steentjes en fragmenten die met de bonen zijn meegereisd. Die verwijderen is een kwestie van kwaliteit, hygiëne en bescherming van het materiaal. Een steen heeft niets te zoeken in een molen.
Daarna twee soorten bonen: de platte, die zich in de vrucht nooit echt ontwikkeld hebben, en de beschimmelde. Eén beschimmelde boon kan de smaak van een hele partij tekenen. De rest zijn de mooie bonen, die het gezochte profiel zullen dragen.
Sorteren betekent niet alles gelijkmaken. Cacao is een levend landbouwproduct: een verschil in grootte, vorm of kleur is niet noodzakelijk een gebrek. Een natuurlijke variatie van een echt probleem kunnen onderscheiden, dat is precies het vak.

Een eenvoudig gebaar, herhaald
Op een plateau bewegen de handen op het ritme van de bonen. We laten ze glijden, draaien ze om, kijken van dichterbij. Het gebaar herhaalt zich, de aandacht blijft dezelfde. Er is niets mystieks aan: het is een concrete handeling, met een duidelijke functie.
Het sorteren gaat aan al de rest vooraf. Daarna volgen het branden, laag, of helemaal geen branden, afhankelijk van het gekozen profiel; dan het breken en het wannen, die de nibs opleveren; dan de molen, waar textuur en tijd op een andere manier meespelen.

Waarom dit laten zien?
Omdat een glad tablet uiteindelijk altijd de boon doet vergeten waar het van komt. Chocolade is uniform, de grondstof is dat niet. Daartussen liggen tientallen beslissingen, soms piepkleine.
Handen tonen die sorteren, betekent niet dat deze methode beter zou zijn dan andere. Afhankelijk van de volumes gebruiken producenten en ateliers manuele of mechanische hulpmiddelen, en velen sorteren al een eerste keer bij de herkomst. We tonen gewoon wat we hier doen, en waarom.
Kwaliteit hangt niet af van één groot slotgebaar. Ze wordt opgebouwd in die bescheiden beslissingen, genomen lang voordat de cacao op chocolade lijkt. De andere gebaren van het atelier worden verteld in Van boon tot tablet en op de pagina Het atelier.
Openingsfoto: Kat Colson.
